Γιάννης Ζουγανέλης: «Θα σατίριζα την τοξικότητα και την επιμονή να ασχολούμαστε με τους κακοποιητές»

Ο Γιάννης Ζουγανέλης ήταν καλεσμένος της Έλενας Παπαβασιλείου στην εκπομπή του Action 24 “EQ” και μίλησε μαζί της για τους γονείς του, για τις “αναπηρίες”, για την κόρη του, για τη σάτιρα, μα και για την έλλειψη παιδείας.

Κηδεμόνας των γονιών

«Έζησα εξαιρετικά παιδικά χρόνια, πλουσιοπάροχα σε όλες τις διαστάσεις. Είχα δύο εργαζόμενους γονείς που παρήγαγαν έργο. Τεχνίτης της οικοδομής ο μπαμπάς μου και η μαμά μου μια φοβερή μοδίστρα. Την αγάπησα πολύ τη μάνα μου για τον τρόπο που συμπεριφερόταν στις πελάτισσες. Ήταν πολύ φροντιστική. Δηλαδή παρατηρούσε το σώμα αυτής που θα της έφτιαχνε ένα φουστάνι και ήθελε αν είχε μια ατέλεια να φτιάξει έτσι το φουστάνι ώστε να την καλύπτει.

Επίσης εκεί λάτρεψα τη γυναικεία φύση. Είδα δηλαδή τη γυναίκα που την υποτιμούσε η κοινωνία, αλλά είχε την καλύτερη εργασία: να μεγαλώσει παιδιά και να ασχοληθεί με τα του οίκου της. Και επίσης γνώρισα και τον έρωτα. Δηλαδή είδα ανθρώπους που ήταν πολύ ερωτευμένοι. Έφευγε για να πάει στη δουλειά ο μπαμπάς, πήγαινα εγώ στο σχολείο, την αγκάλιαζε. Τον σταύρωνε η μάνα μου. Ερχόταν, το ίδιο. Είχαμε ένα ανοιχτό σπίτι με φοβερά τραπέζια. Αισθανόμουν διαφορετικός από τα άλλα παιδιά, αλλά το ξεπερνούσα. Ένιωσα άσχημα γιατί συνειδητοποίησα από πολύ μικρός ότι τους άφησε το κράτος αναλφάβητους. Βρήκαν όμως έναν τρόπο να επικοινωνούν αυτοί. Μπήκα στη διαδικασία να τους υπερασπιστώ, να τους κηδεμονεύσω».

Η «αναπηρία»

«Είναι έμπνευση να σιωπάς. Οι γονείς μου ήταν κωφοί. Ο μπαμπάς μου μιλούσε λίγο παραχαραγμένα το ίδιο και η μάνα μου. Του μπαμπά μου αυτό προέκυψε από μηνιγγίτιδα και της μητέρας μου πάλι από θέμα αρρώστιας. Μεγάλωσαν, έφυγαν από τη ζωή, ακόμα μου λείπουν.

Έπρεπε τότε να έχεις μέσον τον ίδιο τον υπουργό για να μπεις σε σχολείο, μιλάμε για τραγικά πράγματα, ανήκουστα. Και στην Ελλάδα οι ανάπηροι δεν είναι μικρό ποσοστό, είναι 20-25%. Στις Σκανδιναβικές χώρες -για άλλους λόγους- είναι 35%. Κι εμείς είμαστε εν δυνάμει ανάπηροι. Το οξύμωρο ποιο είναι; Ένας κωφός, έχει ήχο! Μιλάει και τον αισθάνεσαι περισσότερο από έναν ομιλούντα. Είναι πιο εκφραστικός.

Η Ελεωνόρα

«Το κορίτσι μου, η Ελεωνόρα, είναι πάντοτε το μωρό. Όταν γεννήθηκε αισθάνθηκα τρομερά τρυφερά, μια συγκίνηση συμπαντική. Τότε ένιωσα ότι έχω αποστολή. Είχε νόημα να παράξω κάτι και να υπάρξει μία αμοιβή που θα μπορούσε να κάνει καλύτερη τη ζωή που φέραμε στον κόσμο. Είχα και τρομερό άγχος, αν είμαι ικανός να μπω στην περιπέτεια της αναδοχής ενός πλάσματος και δη κοριτσιού.

Απείχα, πήγα στο εξωτερικό, έλειπα και μετά βέβαια συνειδητοποίησα ότι πρέπει να είμαι πιο κοντά και το εφάρμοσα. Η Ελεωνόρα ερχόταν μαζί μου στο στούντιο όταν δεν μπορούσα να είμαι εγώ μαζί της και με τη μάνα της, που είναι μια εξαιρετική μητέρα. Την έχω ηχογραφημένη σε δίσκο, στο “Γύρω γύρω όλοι” που ήταν δύο χρόνων και έλεγε ένα τραγούδι, το “δώρο, δώρο μου, δωράκι”. Μπήκε μέσα στο στούντιο και το είπε. Είναι αυτονόητο το τραγούδι για αυτό το κορίτσι».

Ισότητα

«Οι άνθρωποι όμοιοι δεν είμαστε, ίδιοι δεν είμαστε, ίσοι πρέπει να είμαστε. Αλλά δεν απαιτείται! Και για να γίνεις ίσος πρέπει να απαιτήσεις τη ζωή σου και να τη διαθέσεις, να είσαι αλληλέγγυος και με τους αναξιοπαθούντες». 

Η σάτιρα

«Είμαστε υποχρεωμένοι να ζούμε και αυτοσαρκαζόμενοι και να σαρκάζουμε κάποια πράγματα, γιατί προκαλείται γέλιο και με το γέλιο φεύγουν τα δηλητήρια και μπορείς να σκεφτείς ή και να διεισδύσεις καλύτερα στο όποιο πρόβλημα. Εμείς είμαστε οι γεννήτορες της σάτιρας. Ο Αριστοφάνης! Πολλοί λένε ότι ο Αριστοφάνης είναι πολύ μπροστά. Δεν είναι, εμείς είμαστε πολύ πίσω.

Βέβαια, έχω κάποιες ενστάσεις για τον τρόπο που γίνεται. Έχει να κάνει με τον άνθρωπο που κάνει τη σάτιρα και τι προθέσεις έχει. Και αυτό καθορίζεται και από τη γνώση και από την ευγένεια απέναντι στον σατιριζόμενο, που συνήθως δεν πρέπει να είναι πρόσωπα. Δεν έχει καμία σημασία να κάνει σάτιρα, ας πούμε, στον εκάστοτε πρωθυπουργό. Στην εφαρμογή της πολιτικής του πρέπει να κάνεις σάτιρα.

Για την ιστορικότητα να πω, είμαι ο πρώτος που έκανα σάτιρα στην αλήθεια τηλεόραση.Την ξεκίνησα στην ΕΡΤ φυσικά με τον εξαιρετικό Γιώργο Δάμπαση. Μετά κάναμε με τον Ζερβό το 1985 τα “Κουφώματα” και βέβαια έκανα πολύ σάτιρα στο θέατρο και στις μουσικές σκηνές. Σήμερα θα σατίριζα την τοξικότητα και την επιμονή να ασχολούμαστε με τους κακοποιητές. Δεν μπορεί να μην ασχολείσαι με οτιδήποτε θετικό, με τις μεγάλες προσωπικότητες που ζουν και προσφέρουν».

Σαββόπουλος και παιδεία

«Πολύ πρόσφατα έφυγε από τη ζωή ο -πνευματικά- αδερφός μου, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο οποίος θα συνεχίσει να ζει γιατί όταν κάτι βγάζει ρίζες, οι ρίζες βαθαίνουν και συνεχίζει να καρποφορεί. Εκείνη τη μέρα μπήκα σε ένα ταξί και με πήρε η συμβία μου και μιλάγαμε για τον Διονύση και για την απώλειά του. Και μου λέει ο οδηγός: “γιατί κύριε Ζουγανέλη σας βλέπω στεναχωρημένο; Ποιος είναι ο Σαββόπουλος;”. Του λέω “δεν ξέρεις ποιος είναι ο Σαββόπουλος; Πόσο χρόνων είσαι” και μου απάντησε 25. Αυτός φταίει σε έναν βαθμό γιατί δεν έψαξε ποτέ στη ζωή του ούτε τον ενδιέφερε η έννοια της πατρίδας, ο πολιτισμός, αλλά σε έναν βαθμό έχουν ευθύνη όλα τα υπουργεία πολιτισμού και παιδείας που στα σχολεία δεν κάνουν τίποτα να γνωρίσουν τον πολιτισμό μας.

Επειδή έχω μία εμπειρία διδακτική στη Γερμανία, εκεί όλα τα παιδιά ξέρουν τους καλλιτέχνες, ξέρουν ποιοι είναι οι θεατρικοί συγγραφείς και πού αναφέρονται. Εμείς που έχουμε όλη αυτή την γκάμα; Κάνουμε τον Όμηρο, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια που είναι ό,τι πιο περίφημο σε ποίηση, σε ρυθμικότητα, σε μουσικότητα και το ξεπερνάμε έτσι. Καταργήσαμε τα αρχαία ελληνικά που είναι η γλώσσα, η μόνη εννοιολογική που εξηγεί τη ζωή. Και λέω αυτά μήπως γίνονται επίτηδες;»